Bijeenkomst ‘Religie en geweld, na Parijs’

Een impressie van de bijeenkomst op zondag 25 januari 2015.
Inleiding verzorgd door Marco Oostdijk over het Boek ‘In naam van God’ door Karen Armstrong.

Kern van het boek: religie is niet de hoofdoorzaak van geweld en terreur. De Islam is ook niet de hoofdoorzaak. De Koran wordt misbruikt.

Religie was vaak niet het motief van terroristen: ze zijn vaak niet orthodox opgevoed. Veel Moslims keuren terreur af en worden zelf slachtoffer bij oorlogen. Jihad is geen opdracht voor moslims.

Religie werd vaak als dekmantel gebruikt voor politieke motieven of nationalisme. Redenen voor terreur zijn bijvoorbeeld: verzet tegen westerse waarden, vanuit gevoelens van minderwaardigheid of uit sympathie met lijden door moslims. Westers optreden in het koloniale verleden of bij recente oorlogen zet kwaad bloed. We ‘meten hier in het Westen met 2 maten’ en tonen weinig begrip voor andere religies en culturen en de ‘pijn’ die we zelf veroorzaken, in eigen land of conflictgebieden.

Karen Armstrong bepleit o.a. een ethische cultuur voor wereldleiders, vanuit respect en compassie en de Gulden Regel, die immers de basis van de VN is. Ze roept op tot internationale samenwerking en een tegengeluid door religies en ethische wereld-bewegingen. Ze startte zelf al eerder een wereldwijde compassiebeweging, zie www.charterfocompassion.org.

Discussie/Dialoog: Na deze lezing vinden er in een aantal groepen gesprekken plaats aan de hand van de volgende vragen:

1. Hoe moeten wij gezamenlijk in Nederland reageren als religies en godsdiensten gebruikt worden als rechtvaardiging voor geweld? Wat zijn reacties of acties, op het gebied van levensbeschouwing en vreedzaam samen leven (bijv. samenwerking en overleg met moslims en radicalen, interreligieus beraad, demonstraties)?

2. Wat zou een humanistische reactie op geweld en terreur kunnen cq moeten zijn? En wat kunnen wij doen als humanistische en vrijzinnige beweging (via het HV, de Humanistische Alliantie en de internationale beweging IHEU)?
(Moeten wij gezaghebbende humanistische woordvoerders kiezen, waren humanisten na Parijs zichtbaar genoeg? Hebben we eigenlijk wel een beleid en een visie op het Kwaad?)

3. Wat staat onszelf praktisch te doen ?
Wijzelf als burgers, in de eigen leefomgeving, in onze communicatie en in ons samen leven met anderen en wijzelf als kiezers in een democratie?

4. Wat zijn onze gevoelens: ben jij persoonlijk optimistisch of bezorgd over het samen leven met anderen? (Met minderheden uit andere culturen, met name orthodoxe gelovigen en radicalen?)

In deze groepsgesprekken vertelden leden o.a. in hun eigen leefomgeving te willen handelen vanuit een open houding, minder oordelend, in verbinding met anderen en vreemden, met compassie en volgens de Gulden Regel, met steun aan gematigde krachten. Humanisten e.a. zullen meer oog moeten hebben voor het Kwaad in mensen.

Tenslotte stemden de leden van de Vrijplaats er mee in als vereniging lid te worden (voor € 50,-) van de Compassie-beweging van Armstrong, e.a. Daar zijn nu zo’n 400 grote organisaties en gemeenten bij aangesloten (bijv. Amsterdam).