Presentatie door Marco Oostdijk

Marco Oostdijk - 23 november 2018 - jubileumsymposium

Na 60 jaar Modern Beraad & De Vrijplaats…

 

bruggen zoeken naar…?


Onderwerpen nu en in het boek:

  • Deel 1: Modern Beraad, De Vrijplaats: de erfenis
  • Deel 2: Tussen religies & humanismen
  • Deel 3: Bruggen bouwen naar het vervolg…

Deel 1

Modern Beraad en De Vrijplaats:

  • hun cultuur
  • hun programma
  • hun gedachtegoed
  • hun ontwikkeling

Hun cultuur sinds jaren ’60:

  • Warme sfeer, wij-gevoel
  • Vrijzinnigen, spirituelen, “brede humanisten”
  • Verwondering & verbinding als levenshouding
  • Verbinding met “humaniteit”, natuur, kosmos
  • Voor “vrije religies” en (later) breed humanisme

Hun programma, sinds jaren ‘80:

  • Pittige lezingen, elke 14 dagen
  • Door wetenschappers
  • Erfgoed: er zijn 450 verslagen
  • Met brede blik &  zelfonderzoek
  • Bij de tijd, sociaal-kritisch
  • Met een muziekritueel. In een vol programma

Hun gedachtegoed: ‘religieus’ humanisme=

  • Spreker Nepveu: we vormen een
  • “humanistische religie”,
  • voor het autonoom denken en handelen,
  • om ons te ontplooien,
  • naar een “redelijk & zedelijk” wezen.
  • Een humaan leven verdraagt geen dogma’s.

Hun gedachtegoed:‘religieus’ humanisme=

  • We zijn deel van een proces alom, dat niet te bevatten is
  • Bron:verwondering, het onverklaarbare, je daarmee verbinden
  • Een “spiritualiteit van beneden’, niet van boven. Zelfonderzoek
  • Voorzitter Smits:
    • zoek in het leven de diepte dimensie,
    • er zijn geen kant-en-klare antwoorden,
    • leven is ondoorgrondelijk

Hun gedachtegoed; raakvlakken zoeken

  • uit “vrij” religieus besef en open humanisme relaties zoeken met:
  • Chinees humanisme: Confucius, TAO
  • boeddhisme : levenshouding, als zelfreflectie, lijden
  • vrijmetselarij : zelfonderzoek, met gedeelde waarden
  • Soefisme: “universele religie van het hart”
  • alevitisme: spiritueel humanisme “van de liefde”

Hun gedachtegoed:

De kern van alle levensbeschouwingen=

  • Compassie en humaniteit,
  • als klassieke bronnen en universeel
  • gedeelde waarde (Armstrong)

Dat vraagt openheid en onderzoek


De ontwikkeling in het gedachtegoed sinds 1958

  • van vrijzinnig en licht gelovig via ⇒
  • vrijzinnig “religieus” en ⇒
  • vrijzinnig en “religieus humanisme’ naar ⇒
  • “inclusief humanisme”, met levenskunst en spiritueel humanisme
  • wisselende achtergronden van leden
  • trend: “humanisering” en invloed secularisering

De ontwikkeling en identiteit:

  • 1958: Haagsche Kring Vrije Gemeente, kerkverlaters, vrijzinnig gelovig, een enkel Bijbelverhaal, “vrije religies”, voorgangers, programma onbekend
  • 1971: “Modern Beraad”, breder vrijzinnig, thema “vervreemding”, zondagmorgenlezing, intern gericht, steun Vrije Gemeente
  • 1983: “religieus humanisme”, identiteit, natuurwetenschap, zondagmorgenlezingen 14-daags, huiskamergesprekken, koffieochtenden

De ontwikkeling

  • 1985-2005: voorzitter Smits, zelfonderzoek, “ethiek en mystiek”, maatschappijkritische onderwerpen,
    muziek voor en na, cursussen, huiskamerdiscussies, lunches, wandelingen….
  • 2010: gemengde leiding, raakvlakken met spiritualiteit,
    filosofen en UvH sprekers, andere momenten en vormen, soms met HV.
  • 2011: nieuwe naam: De Vrijplaats, humanistisch gesprekscentrum, veel PR
  • 2014: nieuw bestuur, “leven als reis” als jaarthema, workshops, films met nagesprek, neutraal, soms met HV, veel belangstellenden

Betekenis voor leden:

  • “Verschil tussen mijn religiositeit en godsdiensten, met dogma’s”
  • “Ik kon er mijn twijfels kwijt”
  • “Het gaf me geestelijk voedsel”
  • “Het gaf verrijking op mijn zoektocht”
  • “Ik vond hier wat ik in het HV miste”
  • (warmte, spiritualiteit, rituelen)
  • “Ik zag raakvlakken met vrijmetselarij”

De erfenis van MB en VP, anno nu:

  • De warme sfeer. De dialoog
  • Verbinden, bruggen zoeken
  • Belevingen, het ritueel
  • Religiositeit, spiritualiteit
  • Sociaal-kritische thema’s

Het concreet erfgoed van MB en VP:

  • 500 lezingen, 10 interviews, literatuur
  • komt in archief Historisch Humanistisch Centrum, Universiteit
  • digitaal dossier op website: 20 lezingen

Boek verschijnt mei 2019, flyer beschikbaar


Deel 2: de tussenruimte

  • Relaties tussen humanismen
  • en religies… >bruggen bouwen

De relaties

Er bestaan drie soorten relaties tussen religies en humanismen:

  1. Controverses, vanuit oude beelden & vooroordelen
  2. Tussenvormen: MB en VP, in een tussenruimte
  3. Nu nodig: bruggen slaan met “perspectieven” naar consensus

Welke relaties en bewegingen zien we nu in het landschap ?


De tussenruimte in het landschap:


De tussenruimte: bewegingen naar het midden


Bruggen in de tussenruimte:


Deel 3: nu bruggen bouwen naar…?

  • Naar het vervolg
  • Naar dialogen

Drempels bij bruggen zoeken zijn:

  • Taal, onbekendheid
  • Oude beelden, vooroordelen
  • Stromingen onbekend: spiritueel humanisme in het HV
  • Een dialoog kan ook die drempels & verschillen bespreken
  • Waarheen gaan we nu bruggen zoeken ? ⇒

Bruggen zoeken tussen humanismen
en vrijzinnigheid, naar:

Inclusief ‘vrijzinnig humanisme’. Dat ons kan:

      • verbinden
      • “verwarmen”: door aandacht en zorgzaamheid
      • onze vragen naar zin en identiteit begeleiden
      • visies op onze publieke moraal bieden (Alma)
      • verbeelden: door kunst, rituelen, belevingen
      • verrijken met nieuwe taal & vormen (voor jongeren)
      • beweging brengen, binnen & buiten de tussenruimte

Perspectieven voor bruggen zijn:

      • Levensbeschouwelijke…
      • praktische en programmatische…
      • organisatorische…
      • promotionele en in de PR
      • historische en filosofische…
      • publieke en cultuurpolitieke…

Perspectieven

Praktische en programmatische perspectieven:

      • elkaars programma’s bezoeken: m.n. culturele en filosofische
      • samen bijeenkomsten aanbieden in programma’s
      • “warme” programma’s bieden: rituelen, beleving, spiritualiteit
      • oefenen met een seculiere spiritualiteit (Apostel)
      • in elke stad ‘een open vrijplaats’ (voorbeeld Sunday Assembly Engeland)
      • in netwerken en samenwerken: allianties, verbanden

Perspectieven

 

 

Levensbeschouwelijke en historische perspectieven :

      • welke waarden, bronnen, doelen delen we? naast verschillen
      • dynamiek & pluriformiteit erkennen, ook in humanisme
      • “we zijn allen zinzoekers” (Ten Kate)
      • we delen een “vrijzinnige cultuur” (Ten Kate): verdraagzaam, zelfreflectief

Wat zijn uw perspectieven voor een vervolg?

 

Contact over perspectieven of een vervolg:


Terug naar Home

De Vrijplaats Leesgroep

De Vrijplaats Leesgroep
Maandelijkse bijeenkomst over een filosofisch boek dat we allemaal lezen

 

Voortzetting reis van de Vrijplaats
De reis van De Vrijplaats wordt op meerdere manieren voortgezet en één daarvan is de leesgroep, die vanaf januari elke maand op de laatste woensdag van de maand in het Couvéehuis bij elkaar komt. Lees verder