‘All you need is love’

Vrijplaats Bijeenkomst 28 juni 2015 over ”All you need is love”
Door Renzo Lupgens

Samenvatting lezing

De lezing was geïnspireerd op de cursus All you need is love van het Humanistisch Verbond en gegeven door filosoof Thijs Sins. De cursus ging over het Symposium van Plato en het gedachtengoed van Rousseau en Erich Fromm. De lezing behandelde vooral het boek Liefhebben, een kunst, een kunde uit 1956 van cultuurfilosoof Erich Fromm. Fromm zag liefde of liefhebben als een werkwoord met algemene eisen zoals: discipline, concentratie, sensitiviteit, waakzaamheid, geduld, toewijding en geloof. Als concentratiemiddel stelde hij een meditatieoefening voor. In aansluiting hierop is de Socratische dialoog behandeld. Je bedenkt hiervoor een vraag die je in gedachten wilt stellen aan een persoon met wijsheid. Je houdt een innerlijke dialoog met deze persoon op gang en de inzichten kun je eventueel opschrijven. Fromm stelde dat liefde afhankelijk is van het betrekkelijk ontbreken van narcisme en dat de voorwaarde tot liefde is dat ootmoed, objectiviteit en redelijkheid tot ontwikkeling zijn gekomen. De gulden regel van Fromm wijst op verantwoordelijkheid voor de ander door bereid te zijn antwoord te geven op geuite en niet geuite behoeften. Tot slot stelde hij dat de maatschappij ten onder gaat als de ontwikkeling van de liefde onmogelijk wordt gemaakt, omdat de liefde een fundamentele behoefte van de menselijke natuur is.

Inleiding

Onderwerp is de liefde. De liefde waar zoveel over geschreven is. In boeken en gedichten. Er is liefde tussen mensen, maar ook liefde voor het leven zelf in al zijn facetten. De liefde was recentelijk het onderwerp voor een cursus van het Humanistisch Verbond. In drie avonden werd hier vorm aan gegeven door Thijs Sins. Thijs is van huis uit bedrijfseconoom, maar maakte na zijn dertigste een ommekeer in zijn leven en heeft een universitair diploma wijsbegeerte behaald.

Na de lezing ontstond een levendig gesprek over de thema’s die Renzo uit het boek van Fromm “Liefhebben, een kunst een kunde” heeft belicht. Vragen die na de pauze op de tafeltjes voor lagen waren:

  1. Hoe pas jij de gulden regel toe in jouw leven? Wil en kun jij ‘objectief’ zijn naar mensen in jouw omgeving? Wanneer wel en wanneer niet?
  2. Op wat voor manier denk jij dat liefde en/of compassie de samenleving kan verbinden, helen en verbeteren?
  3. Zie jij liefhebben als een kunst of een kunde die je kan oefenen (werkwoord)?

Reacties van deelnemers hierop waren op hoofdlijnen:

1 Hier werden verschillende opvattingen over en weer aan elkaar verteld. Uiteenlopend van: ‘dat pas ik altijd toe’, tot je hebt zelf als mens een eigenwaarde en van daaruit ben je evenveel waard als de ander en gaan de behoeften of wensen van anderen niet boven die van jou. Er was wel overeenstemming over het feit dat je altijd moet nagaan wat de ander eigenlijk bedoeld, wat die eigenlijk wil. Altijd doorvragen (NIVEA, niet invullen voor een ander of OMA, check op ventileer ik nu een oordeel, mening of advies of ANNA, altijd nagaan, niets aannemen)

 2 (deel van) ‘Recept voor een Betere Samenleving’:

  • toepassen gulden regel; wat gij niet wilt dat u geschiedt….
  • objectief kijken, zonder vooroordeel
  • reflecteren en relativeren
  • blijven praten
  • groeten, vriendelijk en hulpvaardig zijn
  • begrip hebben voor het feit dat de plek van geboorte veelal bepalend is voor je leven
  • meer positieve berichtgeving tbv veranderen “wereldbeeld”
  • onderling contact in de open te houden wijk- en dienstencentra
  • het goede uit jezelf halen dat (bij een ieder) latent aanwezig is

3 De meesten gaven aan liefhebben inderdaad als een werkwoord te beschouwen.